اخلاق زن نسبت به مرد
اطاعت كردن
امام كاظم عليه السلام :
جهاد زن خوب شوهردارى و خوش رفتارى با شوهر است .(737)
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
اى مردم ! زنهايتان بر شما حقى دارند و شما نيز بر آنان حقى داريد ((يكى از حقوق )) شما بر زنانتان اين است كسى را كه شما رضايت نداريد بدون اجازه به خانه تان وارد نكنند.(738)
تمكين در امور زناشويى
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
بهترين زنان شما زنى است كه در خلوت ، خود را در اختيار خواسته هاى شوهرش بگذارد و با زنيت و آراستگى شوهرپسند با وى آميزش كند.(739 )
جلب رضايت
امام باقر عليه السلام :
براى زن هيچ شفاعتى در پيشگاه پروردگارش به اندازه رضايت شوهرش سودمندتر نيست .(740)
محبت كردن
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
حق مرد بر زن اين است كه به شوهرش دوستى و محبت و مهربانى كند و از خشم او دورى نمايد و آنچه را مورد رضايت اوست انجام دهد و به پيمانها و وعده هاى وى وفادار باشد... .(741)
ناشكرى نكردن
امام صادق عليه السلام :
هر زنى كه به شوهرش بگويد: هرگز من از تو خيرى نديدم ، [ثواب ] اعمالش از بين مى رود.(742)
لجبازى نكردن
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
بهترين زنانتان زنى است كه سازگار و بدترين آنان زنى است كه لجباز باشد.(743)
اذيت نكردن
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
زنى كه شوهرش را اذيت كند خداوند نماز و كار نيك زن را قبول نمى كند تا اينكه به مرد كمك نمايد و او را راضى كند، اگر چه اين زن تمام عمر را روزه بگيرد و نماز بخواند و بندگان را آزاد نمايد و اموالش را در راه خدا انفاق كند. و اين زن نخستين كسى است كه وارد جهنم مى شود.
سپس حضرت فرمودند:
مرد نيز چنين عذابى دارد اگر زنش را اذيت و به او ستم كند.(744)
بدزبانى نكردن
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
هر زنى كه شوهرش را با زبانش بيازارد، خداوند هيچ كار واجب و مستحبى را از او نمى پذيرد و هيچ كار نيكش را قبول نمى كند تا وقتى كه شوهرش را راضى كند، اگر چه روزها روزه بگيرد و شبها به عبادت مشغول شود.(745)
احترام گذاشتن و غمگين نكردن
امام صادق عليه السلام :
از رحمت خدا دور است و دور، آن همسرى كه شوهرش را اذيت و غمگين كند، و خوشا و خوشا به سعادت آن همسرى باد كه به شوهرش احترام گذارد و او را آزار نرساند... .(746)
بردبارى
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
هيچ زنى نيست كه در برابر كلمه اى از شوهرش شكيبا باشد، مگر آنكه خداوند به جاى هر كلمه اى پاداش روزه دار و مجاهد در راه خداى بزرگ را براى او مى نويسد.(747)
مجبور نكردن
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
براى زن شايسته نيست كه شوهرش را بيش از توانايى اش مجبور كند... .(748)
كمك كردن
امام صادق عليه السلام :
ام سلمه از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله درباره ثواب خدمت كردن زن به شوهرش پرسيد. فرمودند:
هر زنى كه در خانه شوهرش چيزى را به قصد اصلاح و نيكى جا به جا كند، خداوند نظر رحمت به او مى افكند. و هر كس مورد نظر رحمت خدا قرار گيرد، خدا عذابش نمى كند.(749)
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
هر زنى كه در حج و جهاد و طلب دانش به شوهرش كمك كند، خداوند آن پاداشى را كه به زن حضرت ايوب عليه السلام داده است به او مى دهد.(750)
امام صادق عليه السلام :
زنى كه به شوهرش ليوان آبى دهد، براى او بهتر از عبادت يك سال است كه روزهايش روزه باشد و شبهايش عبادت كند. و خداوند به جاى هر ليوان آبى كه به شوهرش بنوشاند، شهرى در بهشت برايش مى سازد و شصت گناهش را مى آمرزد.(751)
مردى خدمت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد:
همسرى دارم كه هرگاه وارد خانه مى شوم به استقبالم مى آيد، و چون خارج مى شوم بدرقه ام مى كند، و زمانى كه مرا اندوهگين مى بيند مى گويد:
اگر براى روزى و ((مخارج زندگى )) غصه مى خورى ، بدان كه خداوند بزرگ آن را به عهده گرفته است ، و اگر براى آخرت خود غصه مى خورى خدا اندوهت را زياد كند ((بيشتر به فكر آخرت باشى )).
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمودند:
خداوند در روى زمين كارگزارانى دارد و اين زن يكى از كارگزاران خداست ، او نيمى از پاداش شهيد را دارد.(752)
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
وظيفه زن نسبت به شوهرش اين است كه چراغ خانه را روشن كند، غذاى مطبوع و نيكو تهيه نمايد؛ و تا در خانه به پيشواز شوهرش برود؛ و به او خوش آمد بگويد؛ و سپس آب و حوله و تشت را فراهم كند و دستهاى او را بشويد؛ و چنانچه عذر شرعى نداشته باشد مانع تمكين شوهر نشود.(753 )
زينت كردن
امام صادق عليه السلام :
زنى نزد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد:
اى پيامبر خدا! حق شوهر بر زن چيست ؟
حضرت فرمودند: بيشتر از آن مقدارى است [كه فكر مى كنى ]
زن عرض كرد: مقدارى از آن را به من بگوييد.
حضرت فرمودند: بايد خودش را [ براى شوهر] به خوشبوترين عطرها معطر كند، و زيباترين لباسهايش را بپوشد، و به نيكوترين زينت هايش زينت كند، و هنوز حقوق او بر زن بيشتر از اينهاست ... .(754)
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
مردان ناخنهاى خود را كوتاه كنند، و زنان ناخنهاى خود را به جهت حفظ زيبايى كمى بلند نگه دارند.(755)
آشپزى خوب
امام صادق عليه السلام :
بهترين زنان شما زنى است كه بويى خوش و دست پختى خوب داشته باشد. بجا خرج نمايد و بجا از خرج كردن خوددارى كند. چنين زنى كارگزارى از كارگزاران خداست و كارگزار خدا نه نااميد مى شود، نه پشيمان .(756)
آرايش كردن
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
بهترين زنان شما زنى است كه بيشتر براى شوهرش آرايش و زينت مى كند، اما از بيگانگان خود را مى پوشاند.(757)
شاد كردن
امام رضا عليه السلام :
هيچ كس فايده اى به دست نياورده است كه بهتر باشد از همسر شايسته اى كه چون به او بنگرد شاد گردد، و چون از نزد او غائب شود عفت خويش و مال او را نگهدار باشد.(758)
تشكر از شوهر
امام صادق عليه السلام :
بهترين زنان شما زنى است كه چون شوهرش به او چيزى دهد سپاسگزارى كند، و اگر ندهد راضى باشد.(759)
وظايف طرفين
امام صادق عليه السلام از پدرش امام باقر عليه السلام :
حضرت على و حضرت فاطمه عليهماالسلام ، درباره خدمت خانه از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، داورى خواستند.
پيغمبر داورى فرمودند كه خدمت درون خانه بر عهده فاطمه عليهاالسلام باشد و خدمت بيرون خانه بر عهده على عليه السلام .
فاطمه عليهاالسلام گفت : جز خدا كسى نمى داند چه سرورى به من دست داد از اين كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سنگينى كار مردان را از عهده من برداشت .(760)
امام باقر عليه السلام :
فاطمه عليهاالسلام در خانه على عليه السلام كه بود كار خانه و خمير كردن و پختن نان و نظافت را به عهده گرفت و على عليه السلام كارهاى بيرون خانه مانند تهيه هيزم و مواد خوراكى را عهده دار شد.(761)
امام صادق عليه السلام :
اميرمؤ منان عليه السلام هيزم مى شكستند و آب مى آوردند و جارو مى كردند، و فاطمه عليهاالسلام آرد درست مى كردند آن را خمير مى كردند و با آن نان مى پختند.(762)
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به خانه على عليه السلام وارد شدند. او و فاطمه عليهماالسلام را ديدند كه با كمك يكديگر با آسياب دستى آرد مى كنند.
پيغمبر فرمودند: كدام يك خسته تر هستيد؟
على عرض كردند: فاطمه خسته تر است .
پيغمبر به او فرمودند:
برخيز دختر جان !
فاطمه برخاست و پيغمبر به جاى او نشست و على را در آرد كردن كمك كرد.(763)
صدا كردن يكديگر با بهترين نامها
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
سه چيز است كه دوستى مسلمان با مسلمان ديگر را خالص مى كند:
با گشاده رويى با او برخورد كند؛
هنگان نشستن در كنار او برايش جا باز كند؛
و به بهترين نامى كه دوست دارد او را صدا زند.(764)